දීඝ නිකාය

සීලක්ඛන්ධ වග්ගෝ

1. බ්‍රහ්මජාල සුත්තං

1. දෘෂ්ටි ජාලය ගැන වදාළ දෙසුම

නත්‌ථි පරෝ ලෝකෝ’ති? ....(පෙ).... අත්‌ථි ච නත්‌ථි ච පරෝ ලෝකෝ? ....(පෙ).... නේවත්‌ථි න නත්‌ථි පරෝ ලෝකෝ? ....(පෙ).... අත්‌ථි සත්‌තා ඕපපාතිකා? ....(පෙ).... නත්‌ථි සත්‌තා ඕපපාතිකා? ....(පෙ).... අත්‌ථි ච නත්‌ථි ච සත්‌තා ඕපපාතිකා? ....(පෙ).... නේවත්‌ථි න නත්‌ථි සත්‌තා ඕපපාතිකා? ....(පෙ).... අත්‌ථි සුකටදුක්‌කටානං කම්‌මානං ඵලං විපාකෝ? ....(පෙ).... නත්‌ථි සුකටදුක්‌කටානං කම්‌මානං ඵලං විපාකෝ? ....(පෙ).... අත්‌ථි ච නත්‌ථි ච සුකටදුක්‌කටානං කම්‌මානං ඵලං විපාකෝ? ....(පෙ).... නේවත්‌ථි න නත්‌ථි සුකටදුක්‌කටානං කම්‌මානං ඵලං විපාකෝ? ....(පෙ).... හෝති තථාගතෝ පරම්මරණා? ....(පෙ).... න හෝති තථාගතෝ පරම්මරණා? ....(පෙ).... හෝති ච න හෝති ච තථාගතෝ පරම්මරණා? ....(පෙ).... නේව හෝති න න හෝති තථාගතෝ පරම්මරණාති? ඉති චේ මං පුච්‌ඡසි ‘නේව හෝති න න හෝති තථාගතෝ පරම්මරණා’ති ඉති චේ මේ අස්‌ස, නේව හෝති න න හෝති තථාගතෝ පරම්මරණා’ති ඉති තේ නං ව්‍යාකරෙය්‍යං. ඒවම්පි මේ නෝ. තථා’ති’පි මේ නෝ. අඤ්‌ඤථා’ති’පි මේ නෝ. නෝ’ති’පි මේ නෝ. නෝ නෝ’ති’පි මේ නෝ”ති.

ඒ වගේම පරලොවක් නැද්ද? කියලා මගෙන් ඇහුවොත් ....(පෙ).... පරලොවක් තියෙනවාද නැද්ද? කියලා ....(පෙ).... පරලොවක් ඇත්තේත් නැද්ද? නැත්තේත් නැද්ද? කියලා ....(පෙ).... ඕපපාතික සත්වයන් ඉන්නවාද? කියලා ....(පෙ).... ඕපපාතික සත්වයන් නැද්ද? කියලා ....(පෙ).... ඕපපාතික සත්වයන් ඇද්ද නැද්ද? කියලා ....(පෙ).... හොඳ නරක කර්මවල ඵලවිපාක තියෙනවාද? කියලා ....(පෙ).... හොඳ නරක කර්මවල ඵල විපාක නැද්ද? කියලා ....(පෙ).... හොඳ නරක කර්මවල ඵලවිපාක ඇත්තේත් නැද්ද? නැත්තේත් නැද්ද? කියලා ....(පෙ).... තථාගතයන් වහන්සේ මරණින් මතු ඉන්නවාද? කියලා ....(පෙ).... තථාගතයන් වහන්සේ මරණින් මතු නැද්ද? කියලා ....(පෙ).... තථාගතයන් වහන්සේ මරණින් මතු ඇත්තේත් නැද්ද? නැත්තේත් නැද්ද? කියලා මගෙන් විමසුවොත් එතකොට මට හිතෙනවා නම් තථාගතයන් වහන්සේ මරණින් මතු අත්තේත් නෑ, නැත්තේත් නෑ කියලා මං ඔබට එය විසඳන්නේ තථාගතයන් වහන්සේ මරණින් මතු ඇත්තේත් නෑ, නැත්තේත් නෑ කියලයි. ඒ වුණාට මා තුළ ඔවැනි අදහසක් නම් නෑ. මා තුළ ඒ අයුරින් පිළි ගැනීමකුත් නෑ. මා තුළ ඔයිට වෙනස් අයුරකින් පිළිගැනීමකුත් නෑ. නොපිළි ගන්නවා කියලා දෙයකුත් නෑ. නොපිළිගන්නේ නැත කියලා දෙයකුත් නෑ.

ඉදං භික්‌ඛවේ චතුත්‌ථං ඨානං යං ආගම්‌ම යං ආරබ්‌භ ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා අමරාවික්‌ඛේපිකා තත්‌ථ තත්‌ථ පඤ්‌හං පුට්‌ඨා සමානා වාචාවික්ඛේපං ආපජ්‌ජන්‌ති අමරාවික්ඛේපං.

පින්වත් මහණෙනි, යම් කරුණකට පැමිණිලා යම් කරුණක් අමරාවික්ෂේපවාදී ඒ භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින්ද ඒ ඒ කරුණු අරභයා ප්‍රශ්න ඇසූ විට වචනවලින් මගහැරලා යන්නේ ආඳෙකු මෙන් ලිස්සා යන්නේ නම් මේක තමයි ඒ හතරවෙනි කරුණ.

64. ඉමේහි ඛෝ තේ භික්‌ඛවේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා අමරාවික්‌ඛේපිකා තත්‌ථ තත්‌ථ පඤ්‌හං පුට්‌ඨා සමානා වාචාවික්ඛේපං ආපජ්‌ජන්‌ති අමරාවික්ඛේපං චතූහි වත්‌ථූහි. යේ හි කේචි භික්‌ඛවේ සමණා වා බ්‍රාහ්‌මණා වා අමරාවික්‌ඛේපිකා තත්‌ථ තත්‌ථ පඤ්‌හං පුට්‌ඨා සමානා වාචාවික්ඛේපං ආපජ්‌ජන්‌ති අමරාවික්ඛේපං සබ්බේ තේ ඉමේහේව චතූහි වත්‌ථූහි ඒතේසං වා අඤ්‌ඤතරේන නත්‌ථි ඉතෝ බහිද්‌ධා. 

පින්වත් මහණෙනි, අමරාවික්ෂේපවාදී වූ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් ඒ ඒ කරුණු පිළිබඳව ප්‍රශ්න විමසද්දී කෙළින් පිළිතුරු නොදී වචනවලින් මගහරින්නේත්, ආඳෙකු මෙන් ලිස්සා යන්නේත් මේ කරුණු හතරින් තමයි. පින්වත් මහණෙනි, අමරාවික්ෂේපවාදී වූ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් ඒ ඒ කරුණු පිළිබඳව ප්‍රශ්ණ විමසද්දී කෙළින් පිළිතුරු නොදී වචනවලින් මඟහරින්නේත්, ආඳෙකු මෙන් ලිස්සා යන්නේත් යම් කරුණුවලින් නම්, ඒ මේ කරුණු හතරින් තමයි. එක්කෝ මේ කරුණුවලින් එකකිනුයි. මෙයින් බාහිර කරුණක් නම් නෑ.

65. තයිදං භික්‌ඛවේ තථාගතෝ පජානාති. ඉමේ දිට්‌ඨිට්‌ඨානා ඒවංගහිතා ඒවංපරාමට්‌ඨා ඒවංගතිකා භවිස්සන්‌ති ඒවංඅභිසම්‌පරායාති. තඤ්‌ච තථාගතෝ පජානාති තතෝ ච උත්‌තරිතරං පජානාති තඤ්‌ච පජානනං න පරාමසති අපරාමසතෝ චස්‌ස පච්‌චත්‌තඤ්‌ඤේව නිබ්‌බුති විදිතා. වේදනානං සමුදයඤ්‌ච අත්‌ථංගමඤ්‌ච අස්‌සාදඤ්‌ච ආදීනවඤ්‌ච නිස්‌සරණඤ්‌ච යථාභූතං විදිත්‌වා අනුපාදාවිමුත්‌තෝ භික්‌ඛවේ තථාගතෝ. 

පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ මේ කාරණය ගැන අවබෝධ කරගෙනයි ඉන්නේ. මේ දෘෂ්ටීන් මේ විදිහට ග්‍රහණය කරගත්තොත්, මේ විදිහට බැඳිලා ගියොත් මේ මේ ආකාරයේ උපත් ලබාගෙන මරණින් මතු මේ මේ විදිහට පරලොව යාවී” කියලා තථාගතයන් වහන්සේ මෙයත් දන්නවා. මෙයට වඩා උත්තරීතර දේවලුත් දන්නවා. ඒවා දැනගත්තා කියලා අමුතුවෙන් ඒවාට බැඳෙන්නට යන්නේ නෑ. ඒ දෘෂ්ටිවලට හසු නොවෙන නිසාමයි තමා තුළම නිවීගිය බව දැනගෙන තියෙන්නේ. ඒ වගේම පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ වේදනාවන්ගේ හටගැනීමත්, නැතිවී යාමත්, ආශ්වාදයත්, ආදීනවයත්, නිස්සරණයත් ඒ වූ ආකාරයෙන්ම අවබෝධ කරගෙන උපාදාන රහිතව කෙලෙසුන්ගෙන් නිදහස් වෙලයි ඉන්නේ.

ඉමේ ඛෝ තේ භික්‌ඛවේ ධම්‌මා ගම්‌භීරා දුද්‌දසා දුරනුබෝධා සන්‌තා පණීතා අතක්‌කාවචරා නිපුණා පණ්‌ඩිතවේදනීයා යේ තථාගතෝ සයං අභිඤ්‌ඤා සච්‌ඡිකත්‌වා පවේදේති යේහි තථාගතස්‌ස යථාභුච්‌චං වණ්‌ණං සම්‌මා වදමානා වදෙය්‍යුං.

පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ තමන් තුළින්ම උපදවා ගන්නා ලද විශිෂ්ට ඤාණයෙන් අත්දැකල ලොවට පෙන්වා දෙන යම් යම් දේවල් ඇත්නම්, ඒ යම් යම් දේවල්වලින් තථාගතයන් වහන්සේගේ සත්‍ය වශයෙන්ම තිබෙන ගුණත් මනාකොට කියනවා නම්, කිව යුතු වූ ඉතා ගැඹුරු වූ, දුකසේ දකින්න තියෙන, දුකසේ අවබෝධ කරන්න තියෙන, ශාන්ත වූ, ප්‍රණීත වූ, තර්කයට හසු නොවන, ඉතා සියුම් වූ, ඒ වගේම නුවණැතියන් විසින්ම දතයුත්තේ මේ දේවල් තමයි.

66. සන්‌ති භික්‌ඛවේ ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නිකා අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං අත්‌තානඤ්‌ච ලෝකඤ්‌ච පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති ද්‌වීහි වත්‌ථූහි. තේ ච භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කිමාගම්‌ම කිමාරබ්‌භ අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නිකා අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං අත්‌තානඤ්‌ච ලෝකඤ්‌ච පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති ද්‌වීහි වත්‌ථූහි? 

පින්වත් මහණෙනි, හේතුඵල දහමින් තොරව ඉබේ සිදුවෙනවා යන මතය ඇති අධිච්චසමුප්පන්නවාදී ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් ඉන්නවා. ඔවුන් ආත්මය ගැනත්, ලෝකය ගැනත් ඉබේ හටගත් දේවල් හැටියට මතවාද දෙකකින් උගන්වනවා. ඒ අධිච්චසමුප්පන්නවාදී භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් මතවාද දෙකක් ඔස්සේ ආත්මය ගැනත් ලෝකය ගැනත් ඉබේ හටගත් දේ හැටියට උගන්වන්නේ කුමකට පැමිණීමෙන්ද? කුමක් අරභයාද?

සන්‌ති භික්‌ඛවේ අසඤ්‌ඤසත්‌තා නාම දේවා. සඤ්‌ඤුප්‌පාදා ච පන තේ දේවා තම්‌හා කායා චවන්‌ති. ඨානං ඛෝ පනේතං භික්‌ඛවේ විජ්‌ජති යං අඤ්‌ඤතරෝ සත්තෝ තම්‌හා කායා චවිත්‌වා ඉත්‌ථත්‌තං ආගච්‌ඡති. ඉත්‌ථත්‌තං ආගතෝ සමානෝ අගාරස්‌මා අනගාරියං පබ්‌බජති. අගාරස්‌මා අනගාරියං පබ්‌බජිතෝ සමානෝ ආතප්‌පමන්‌වාය පධානමන්‌වාය අනුයෝගමන්‌වාය අප්‌පමාදමන්‌වාය සම්‌මාමනසිකාරමන්‌වාය තථාරූපං චේතෝසමාධිං ඵුසති යථාසමාහිතේ චිත්තේ සඤ්‌ඤුප්‌පාදං අනුස්‌සරති තතෝ පරං නානුස්‌සරති. සෝ ඒවමාහ. අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නෝ අත්‌තා ච ලෝකෝ ච. තං කිස්‌ස හේතු? අහං හි පුබ්‌බේ නාහෝසිං සොම්‌හි ඒතරහි අහුත්‌වා සන්‌තත්තාය පරිණතෝති. 

පින්වත් මහණෙනි, (තමාගේ සිතත් කයත් පවතින බව නොදැන ඉපදී සිටින) ‘අසඤ්ඤසත්ත’ නමින් දෙවිවරු කොටසක් ඉන්නවා. සඤ්ඤාව ඉපදුන සැණින් ඒ දෙවිවරු ඒ ලෝකයෙන් චුත වෙනවා. පින්වත් මහණෙනි, යම් සත්වයෙක් ඒ ලෝකයෙන් චුතවෙලා මේ මිනිස් ලොවට පැමිණෙනවාය යන මෙකරුණ විද්‍යමාන (දකින්නට ලැබෙන) දෙයක්. ඉතින්, මිනිස් ලොවට ආපු ඒ කෙනා ගිහිගෙය අත්හැරලා අනගාරික වූ පැවිදිබව ලබනවා. ගිහිගෙයින් නික්මී අනගාරිකව පැවිදි වූ ඔහු කෙලෙස් තවන වීර්යයෙන් යුතුව, මහත් වීර්යයකින් යුතුව, යළි යළිත් වීරිය කොට, අප්‍රමාදීව, ඉතා හොඳින් මනසිකාර කරලා යම් අයුරකින් සිත සමාධිමත් වුන විට සඤ්ඤාව ඉපදීම ගැන සිහිකරන්න පුළුවන් වෙනවා නම්, එයින් එහාට සිහි කරන්නට පුළුවන් වෙන්නේ නැත්නම්, එබඳු වූ චිත්ත සමාධියක් ඇතිකර ගන්නවා. එතකොට ඔහුට මෙහෙම හිතෙනවා. ආත්මයත් ලෝකයත් ඉබේමයි හට අරගෙන තියෙන්නේ. මක්නිසාද එහෙම වෙන්නේ? මං කලින් ඉඳලා නෑ. ඒ මං මේ ජීවිතය තුළ තමයි ජීවිතය පිණිස පරිණාමයට පත්වුනේ.

ඉදං භික්‌ඛවේ පඨමං ඨානං යං ආගම්‌ම යං ආරබ්‌භ ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නිකා අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං අත්‌තානඤ්‌ච ලෝකඤ්‌ච පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති.

පින්වත් මහණෙනි, අධිච්චසමුප්පන්නවාදී ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ආත්මයත් ලෝකයත් ගැන ඉබේ හටගත් දෙයක් වශයෙන් උගන්වන්නේ යම් කරුණකට පැමිණිලා නම් යමක් අරභයා නම්, මේ ඒ පළමුවෙනි මතවාදයයි.

67. දුතියේ ච භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කිමාගම්‌ම කිමාරබ්‌භ අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නිකා අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං අත්‌තානඤ්‌ච ලෝකඤ්‌ච පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති? 

ඒ අධිච්චසමුප්පන්නවාදී වූ භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් දෙවෙනි කරුණ හැටියට ආත්මයත් ලෝකයත් ඉබේ හටගත් දෙයක් වශයෙන් උගන්වන්නේ කුමකට පැමිණීමෙන්ද? කුමක් අරභයාද?

ඉධ භික්‌ඛවේ ඒකච්චෝ සමණෝ වා බ්‍රාහ්‌මණෝ වා තක්‌කී හෝති වීමංසී. සෝ තක්‌කපරියාහතං වීමංසානුචරිතං සයංපටිභානං ඒවමාහ. අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නෝ අත්‌තා ච ලෝකෝ චාති.

පින්වත් මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් ඉන්නවා. ඔවුන් තර්ක කරනවා. එක එක විදිහට විමසනවා. තර්ක කරමින් කරුණු රැස්කොට විමස විමසා තමන්ට වැටහෙන පරිදි කරුණු රැස්කොට මෙහෙම කියනවා. “ආත්මයත් ලෝකයත් ඉබේ හටගෙනයි තියෙන්නෙ” කියලා.

ඉදං භික්‌ඛවේ දුතියං ඨානං යං ආගම්‌ම යං ආරබ්‌භ ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නිකා අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං අත්‌තානඤ්‌ච ලෝකඤ්‌ච පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. 

පින්වත් මහණෙනි, අධිච්චසමුප්පන්නවාදී ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ආත්මයත් ලෝකයත් ඉබේ හටගත්තක්ය කියලා උගන්වන්නේ යමකට පැමිණිලා නම්, යමක් අරභයා නම්, මේ ඒ දෙවෙනි කාරණයයි.

68. ඉමේහි ඛෝ තේ භික්‌ඛවේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නිකා අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං අත්‌තානඤ්‌ච ලෝකඤ්‌ච පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති ද්‌වීහි වත්‌ථූහි.

පින්වත් මහණෙනි, අධිච්චසමුප්පන්නවාදී ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ආත්මයත් ලෝකයත් ඉබේ හටගත්ත බවට උගන්වන්නේ ඔය කරුණු දෙකෙන් තමයි.

යේ හි කේචි භික්‌ඛවේ සමණා වා බ්‍රාහ්‌මණා වා අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නිකා අධිච්‌චසමුප්‌පන්‌නං අත්‌තානඤ්‌ච ලෝකඤ්‌ච පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති සබ්බේ තේ ඉමේහේව ද්‌වීහි වත්‌ථූහි ඒතේසං වා අඤ්‌ඤතරේන නත්‌ථි ඉතෝ බහිද්‌ධා.

පින්වත් මහණෙනි, අධිච්චසමුප්පන්නවාදී වූ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් ආත්මයත් ලෝකයත් ඉබේ හටගත් බවට යම් කරුණුවලින් උගන්වනවා නම්, ඒ සියළුදෙනාම උගන්වන්නේ මේ කරුණු දෙකෙන් තමයි. එහෙම නැත්නම් ඔය දෙකෙන් එක් කරුණකින් තමයි. ඔයිට බාහිර කරුණකින් නොවේ.

69. තයිදං භික්‌ඛවේ තථාගතෝ පජානාති. ....(පෙ).... යේහි තථාගතස්‌ස යථාභුච්‌චං වණ්‌ණං සම්‌මා වදමානෝ වදෙය්‍යුං. 

පින්වත් මහණෙනි, ඔය කාරණය තථාගතයන් වහන්සේ හොඳින් දන්නවා ....(පෙ).... යම් කරුණකින් තථාගතයන් වහන්සේව සැබෑ ලෙසම වර්ණනා කරනවා නම්, වර්ණනා කරන්නේ.

70. ඉමේහි ඛෝ තේ භික්‌ඛවේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා පුබ්‌බන්‌තකප්‌පිකා පුබ්‌බන්‌තානුදිට්‌ඨිනෝ පුබ්‌බන්‌තං ආරබ්‌භ අනේකවිහිතානි අධිවුත්‌තිපදානි අභිවදන්‌ති අට්‌ඨාරසහි වත්‌ථූහි. යේ හි කේචි භික්‌ඛවේ සමණා වා බ්‍රාහ්‌මණා වා පුබ්‌බන්‌තකප්‌පිකා පුබ්‌බන්‌තානුදිට්‌ඨිනෝ පුබ්‌බන්‌තම ආරබ්‌භ අනේකවිහිතානි අධිවුත්‌තිපදානි අභිවදන්‌ති සබ්බේ තේ ඉමේහේව අට්‌ඨාරසහි වත්‌ථූහි ඒතේසං වා අඤ්‌ඤතරේන නත්‌ථි ඉතෝ බහිද්‌ධා. 

පින්වත් මහණෙනි, අතීතයේ කෙළවර ගැන කල්පනා කරන පූර්ව අන්ත කල්පික වූ ඒ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් අතීතයේ කෙළවර ගැන ඇති කරගත් මතවාද අනුව කලින් ජීවිතවල කෙළවර අරභයා නොයෙක් ආකාරවලින් අදහස් මතවාදයන් ප්‍රකාශනයන් ඉදිරිපත් කරන්නේ ඔය කරුණු දහඅටෙන් තමයි. පින්වත් මහණෙනි, ඒ පූර්වාන්ත කල්පික වූ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් කලින් ජීවිතවල කෙළවර ගැන ඇති කරගත් දෘෂ්ටිය අනුව කලින් ජීවිතවල කෙළවර අරභයා නොයෙක් ආකාරයෙන් අදහස් මතවාද ප්‍රකාශනයන් වශයෙන් යමක් ඉදිරිපත් කරයි නම් ඒ සියළු දෙනාම මේ කරුණු දහඅටෙන් තමයි ඉදිරිපත් කරන්නේ. එහෙම නැත්නම් මේවායින් එක දෙයෙකිනුයි. ඔයින් පිටස්තර කරුණකින් නම් නොවේ.

71. තයිදං භික්‌ඛවේ තථාගතෝ පජානාති. ඉමේ දිට්‌ඨිට්‌ඨානා ඒවංගහිතා ඒවංපරාමට්‌ඨා ඒවංගතිකා භවිස්සන්‌ති ඒවංඅභිසම්‌පරායාති. තඤ්‌ච තථාගතෝ පජානාති තතෝ ච උත්‌තරිතරං පජානාති තඤ්‌ච පජානනං න පරාමසති අපරාමසතෝ චස්‌ස පච්‌චත්‌තඤ්‌ඤේව නිබ්‌බුති විදිතා. වේදනානං සමුදයඤ්‌ච අත්‌ථංගමඤ්‌ච අස්‌සාදඤ්‌ච ආදීනවඤ්‌ච නිස්‌සරණඤ්‌ච යථාභූතං විදිත්‌වා අනුපාදාවිමුත්‌තෝ භික්‌ඛවේ තථාගතෝ.

පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ මේ කාරණය ගැන අවබෝධ කරගෙනයි ඉන්නේ “මේ දෘෂ්ටීන් මේ විදිහට ග්‍රහණය කරගත්තොත්, මේ විදිහට බැඳිලා ගියොත් මේ මේ ආකාරයේ උපත් ලබාගෙන මරණින් මතු මේ මේ විදිහට පරලොව යාවි” කියලා තථාගතයන් වහන්සේ මෙයත් දන්නවා. මෙයට වඩා උත්තරීතර දේවලුත් දන්නවා. ඒවා දැනගත්තා කියලා අමුතුවෙන් ඒවාට බැඳෙන්නට යන්නේ නෑ. ඒ දෘෂ්ටිවලට හසු නොවෙන නිසාමයි තමා තුළම නිවීගිය බව දැනගෙන තියෙන්නේ. ඒ වගේම පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ වේදනාවන්ගේ හටගැනීමත්, නැතිවී යාමත්, ආශ්වාදයත්, ආදීනවයත්, නිස්සරණයත් ඒ වූ ආකාරයෙන්ම අවබෝධ කරගෙන උපාදාන රහිතව කෙලෙසුන්ගෙන් නිදහස් වෙලයි ඉන්නේ.

ඉමේ ඛෝ තේ භික්‌ඛවේ ධම්‌මා ගම්‌භීරා දුද්‌දසා දුරනුබෝධා සන්‌තා පණීතා අතක්‌කාවචරා නිපුණා පණ්‌ඩිතවේදනීයා යේ තථාගතෝ සයං අභිඤ්‌ඤා සච්‌ඡිකත්‌වා පවේදේති යේහි තථාගතස්‌ස යථාභුච්‌චං වණ්‌ණං සම්‌මා වදමානා වදෙය්‍යුං. 

පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ තමන් තුළින්ම උපදවා ගන්නා ලද විශිෂ්ට ඤාණයෙන් අත්දැකල ලොවට පෙන්වා දෙන යම් යම් දේවල් ඇත්නම්, ඒ යම් යම් දේවල්වලින් තථාගතයන් වහන්සේගේ සත්‍ය වශයෙන්ම තිබෙන ගුණත් මනාකොට කියනවා නම්, කිව යුතු වූ ඉතා ගැඹුරු වූ, දුකසේ දකින්න තියෙන, දුකසේ අවබෝධ කරන්න තියෙන, ශාන්ත වූ, ප්‍රණීත වූ, තර්කයට හසු නොවන, ඉතා සියුම් වූ, ඒ වගේම නුවණැතියන් විසින්ම දතයුත්තේ මේ දේවල් තමයි.

72. සන්‌ති භික්‌ඛවේ ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා අපරන්‌තකප්‌පිකා අපරන්‌තානුදිට්‌ඨිනෝ අපරන්‌තං ආරබ්‌භ අනේකවිහිතානි අධිවුත්‌තිපදානි අභිවදන්‌ති චතුචත්‌තාරීසාය වත්‌ථූහි. තේ ච භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කිමාගම්‌ම කිමාරබ්‌භ අපරන්‌තකප්‌පිකා අපරන්‌තානුදිට්‌ඨිනෝ අපරන්‌තං ආරබ්‌භ අනේකවිහිතානි අධිවුත්‌තිපදානි අභිවදන්‌ති චතුචත්‌තාරීසාය වත්‌ථූහි? 

පින්වත් මහණෙනි, අනාගත ජීවිතයේ කෙළවර ගැන නොයෙක් දෘෂ්ටි ඇතිකරගන්නා අපරාන්ත කල්පික වූ ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් ඉන්නවා. ඔවුන් අනාගත ජීවිතයේ කෙළවර ගැන නොයෙක් දෘෂ්ටීන් ඇති කරගෙන අනාගත ජීවිතයේ කෙළවර අරභයා අනේකප්‍රකාර වූ අදහස් දෘෂ්ටි මතවාද ආදිය ප්‍රකාශ කරමින් කරුණු හතළිස් හතරකින් ඉදිරිපත් කරනවා. ඒ පූර්වාන්ත කල්පික වූ භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් අනාගත ජීවිතයේ කෙළවර අරභයා දෘෂ්ටිවාද ඇතිකර ගනිමින් අනාගත ජීවිතයේ කෙළවර පිළිබඳ කරුණු හතළිස් හතරකින් අදහස් මතවාද දෘෂ්ටි ආදිය ඉදිරිපත් කරන්නේ කුමකට පැමිණීමෙන්ද? කුමක් අරභයාද?

73. සන්‌ති භික්‌ඛවේ ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා උද්‌ධමාඝාතනිකා සඤ්‌ඤීවාදා උද්‌ධමාඝාතනා සඤ්‌ඤිං අත්‌තානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති සෝළසහි වත්‌ථූහි. තේ ච භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කිමාගම්‌ම කිමාරබ්‌භ උද්‌ධමාඝාතනිකා සඤ්‌ඤීවාදා උද්‌ධමාඝාතනා සඤ්‌ඤිං අත්‌තානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති සෝළසහි වත්‌ථූහි?

පින්වත් මහණෙනි, මරණින් මතු ආත්මයක් තියෙනවා යන මතය දැරූ උද්ධමාඝාතනික සඤ්ඤීවාදක වූ ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් ඉන්නවා. ඔවුන් මරණින් මතු ලබන ඒ ආත්මය සඤ්ඤා සහිත යැයි කරුණු දහසයකින් විස්තර කරනවා. මරණින් මත්තෙහි ආත්මය සඤ්ඤා සහිත යැයි දෘෂ්ටිගතික වූ ඒ භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් මරණින් මතු ආත්මය සඤ්ඤා සහිත බවට දහසය කරුණකින් විස්තර කරන්නේ කුමකට පැමිණීමෙන්ද? කුමක් අරභයාද?

රූපී අත්‌තා හෝති අරෝගෝ පරම්මරණා සඤ්‌ඤීති නං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. අරූපී අත්‌තා හෝති අරෝගෝ පරම්මරණා සඤ්‌ඤීති නං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. රූපී ච අරූපී ච අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... නේව රූපී නාරූපී අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... අන්‌තවා අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... අනන්‌තවා අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... අන්‌තවා ච අනන්‌තවා ච අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... නේවන්‌තවා නානන්‌තවා ච අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... ඒකත්‌තසඤ්‌ඤී අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... නානත්‌තසඤ්‌ඤී අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... පරිත්‌තසඤ්‌ඤී අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... අප්‌පමාණසඤ්‌ඤී අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... ඒකන්‌තසුඛී අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... ඒකන්‌තදුක්‌ඛී අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... සුඛදුක්‌ඛී අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... අදුක්‌ඛමසුඛී අත්‌තා හෝති අරෝගෝ පරම්මරණා සඤ්‌ඤීති නං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති.

කෙනෙක් උගන්වන්නේ “ආත්මය යනු රූපයෙන් හැදුණු දෙයක්. මරණින් මතු නිත්‍ය වෙනවා. සඤ්ඤාවකින් යුතුවෙනවා” කියලයි. තව කෙනෙක් විස්තර කරන්නේ “ආත්මය යනු අරූපී දෙයක්. එය මරණින් මතු නිත්‍ය වෙනවා. සඤ්ඤා සහිත වෙනවා” කියලා. “ආත්මය රූපී වගේම අරූපී දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය රූපීත් නොවෙයි, අරූපීත් නොවෙයි ....(පෙ).... ආත්මය කෙළවරක් ඇති දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය අනන්ත දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය කෙළවරකුත් තිබෙන, කෙළවරකුත් නැති දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය කෙළවරකුත් නැති, අනන්තයකුත් නැති දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය එකම සඤ්ඤාවකින් යුක්ත වූ දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය නානා සඤ්ඤාවලින් යුක්ත දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය කුඩා සඤ්ඤාවකින් යුක්ත දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය අප්‍රමාණ සඤ්ඤාවකින් යුක්ත දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය ඒකාන්ත සැපයෙන් යුක්ත දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය ඒකාන්ත දුකින් යුතු දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය සැප දුක දෙකෙන්ම යුතු දෙයක්. ආත්මය දුක් සැප රහිත වූ දෙයක්. මරණින් මතු නිත්‍ය වූ සඤ්ඤා සහිත වූ දෙයක්” කියලා.

74. ඉමේහි ඛෝ තේ භික්‌ඛවේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා උද්‌ධමාඝාතනිකා සඤ්‌ඤීවාදා උද්‌ධමාඝාතනා සඤ්‌ඤිං අත්‌තානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති සෝළසහි වත්‌ථූහි.

පින්වත් මහණෙනි, ඒ උද්ධමාඝාතනික සඤ්ඤීවාදී වූ ඒ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් මරණින් මතු සඤ්ඤා සහිත ආත්මයක් තියෙනවා යන දෘෂ්ටිය ඉදිරිපත් කරන්නේ ඔය මතවාද දහසය තුළිනුයි.

යේ හි කේචි භික්‌ඛවේ සමණා වා බ්‍රාහ්‌මණා වා උද්‌ධමාඝාතනිකා සඤ්‌ඤීවාදා උද්‌ධමාඝාතනා සඤ්‌ඤිං අත්‌තානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති සබ්බේ තේ ඉමේහේව සෝළසහි වත්‌ථූහි ඒතේසං වා අඤ්‌ඤතරේන නත්‌ථි ඉතෝ බහිද්‌ධා.

පින්වත් මහණෙනි, උද්ධමාඝාතනික සඤ්ඤීවාදී වූ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් මරණින් මතු සඤ්ඤා සහිත ආත්මයක් තිබෙන බවට මතවාද ඉදිරිපත් කරන්නේ යම් කරුණකින් නම්, ඒ සියළු දෙනාම ඔය කරුණු දහසයෙන් තමයි කරුණු කියන්නේ. එක්කෝ ඕවායින් එක කරුණකින්. ඔයින් පිටස්තර කරුණු කියන්නේ නෑ.

75. තයිදං භික්‌ඛවේ තථාගතෝ පජානාති. ඉමේ දිට්‌ඨිට්‌ඨානා ඒවංගහිතා ඒවංපරාමට්‌ඨා ඒවංගතිකා භවිස්සන්‌ති ඒවංඅභිසම්‌පරායාති. තඤ්‌ච තථාගතෝ පජානාති තතෝ ච උත්‌තරිතරං පජානාති තඤ්‌ච පජානනං න පරාමසති අපරාමසතෝ චස්‌ස පච්‌චත්‌තඤ්‌ඤේව නිබ්‌බුති විදිතා. වේදනානං සමුදයඤ්‌ච අත්‌ථංගමඤ්‌ච අස්‌සාදඤ්‌ච ආදීනවඤ්‌ච නිස්‌සරණඤ්‌ච යථාභූතං විදිත්‌වා අනුපාදාවිමුත්‌තෝ භික්‌ඛවේ තථාගතෝ. 

පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ මේ කාරණය ගැන අවබෝධ කරගෙනයි ඉන්නේ “මේ දෘෂ්ටීන් මේ විදිහට ග්‍රහණය කරගත්තොත්, මේ විදිහට බැඳිලා ගියොත් මේ මේ ආකාරයේ උපත් ලබාගෙන මරණින් මතු මේ මේ විදිහට පරලොව යාවී” කියලා තථාගතයන් වහන්සේ මෙයත් දන්නවා. මෙයට වඩා උත්තරීතර දේවලුත් දන්නවා. ඒවා දැනගත්තා කියලා අමුතුවෙන් ඒවාට බැඳෙන්නට යන්නේ නෑ. ඒ දෘෂ්ටිවලට හසු නොවෙන නිසාමයි තමා තුළම නිවීගිය බව දැනගෙන තියෙන්නේ. ඒ වගේම පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ වේදනාවන්ගේ හටගැනීමත්, නැතිවී යාමත්, ආශ්වාදයත්, ආදීනවයත්, නිස්සරණයත් ඒ වූ ආකාරයෙන්ම අවබෝධ කරගෙන උපාදාන රහිතව කෙලෙසුන්ගෙන් නිදහස් වෙලයි ඉන්නේ.

76. ඉමේ ඛෝ තේ භික්‌ඛවේ ධම්‌මා ගම්‌භීරා දුද්‌දසා දුරනුබෝධා සන්‌තා පණීතා අතක්‌කාවචරා නිපුණා පණ්‌ඩිතවේදනීයා යේ තථාගතෝ සයං අභිඤ්‌ඤා සච්‌ඡිකත්‌වා පවේදේති යේහි තථාගතස්‌ස යථාභුච්‌චං වණ්‌ණං සම්‌මා වදමානා වදෙය්‍යුං. 

දුතියභාණවාරං

පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ තමන් තුළින්ම උපදවා ගන්නා ලද විශිෂ්ට ඤාණයෙන් අත්දැකල ලොවට පෙන්වා දෙන යම් යම් දේවල් ඇත්නම්, ඒ යම් යම් දේවල්වලින් තථාගතයන් වහන්සේගේ සත්‍ය වශයෙන්ම තිබෙන ගුණත් මනාකොට කියනවා නම්, කිව යුතු වූ ඉතා ගැඹුරු වූ, දුකසේ දකින්න තියෙන, දුකසේ අවබෝධ කරන්න තියෙන, ශාන්ත වූ, ප්‍රණීත වූ, තර්කයට හසු නොවන, ඉතා සියුම් වූ, ඒ වගේම නුවණැතියන් විසින්ම දතයුත්තේ මේ දේවල් තමයි.

දෙවෙනි බණවරයි

77. සන්‌ති භික්‌ඛවේ ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා උද්‌ධමාඝාතනිකා අසඤ්‌ඤීවාදා උද්‌ධමාඝාතනා අසඤ්‌ඤිං අත්‌තානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති අට්‌ඨහි වත්‌ථූහි. තේ ච භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කිමාගම්‌ම කිමාරබ්‌භ උද්‌ධමාඝාතනිකා අසඤ්‌ඤීවාදා උද්‌ධමාඝාතනා අසඤ්‌ඤිං අත්‌තානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති අට්‌ඨහි වත්‌ථූහි? 

පින්වත් මහණෙනි, මරණින් මතු සඤ්ඤා රහිත වූ ආත්මයක් තියෙනවාය යන දෘෂ්ටියෙන් යුතු වූ උද්ධමාඝාතනික අසඤ්ඤීවාදී වූ ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් ඉන්නවා. ඔවුන් මතවාද අටක් මුල් කරගෙන මරණින් මතු සඤ්ඤා රහිත වූ ආත්මයකින් යුතුවෙනවා කියලා මතවාද පවසනවා. ඒ උද්ධමාඝතනික අසඤ්ඤීවාදී වූ භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් මතවාද අටක් තුළින් මරණින් මතු සඤ්ඤා රහිත ආත්මයක් තිබෙන බවට කරුණු කියන්නේ කුමකට පැමිණීමෙන්ද? කුමක් අරභයාද?

78. රූපී අත්‌තා හෝති අරෝගෝ පරම්මරණා අසඤ්‌ඤීති නං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. අරූපී අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... රූපී ච අරූපී ච අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... නේව රූපී නාරූපී අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... අන්‌තවා අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... අනන්‌තවා අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... අන්‌තවා ච අනන්‌තවා ච අත්‌තා හෝති ....(පෙ).... නේවන්‌තවා නානන්‌තවා අත්‌තා හෝති අරෝගෝ පරම්මරණා අසඤ්‌ඤීති නං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. 

කෙනෙක් මෙහෙම කියනවා. ‘ආත්මය යනු රූපවත් දෙයක්. මරණින් මතු නිත්‍ය වූ සඤ්ඤා රහිත බවට පත්වෙනවා. ආත්මය යනු අරූපී දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය යනු රූපී වූත් අරූපී වූත් දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය යනු රූපීත් නොවන අරූපීත් නොවන දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය යනු කෙළවරක් ඇති දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය යනු කෙළවරක් නැති දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය යනු කෙළවරක් සහිත වූත් කෙළවරක් රහිත වූත් දෙයක් ....(පෙ).... ආත්මය යනු කෙළවරක් ඇත්තේත් නැති, කෙළවරක් නැත්තේත් නැති දෙයක්. මරණින් මතු නිත්‍ය වෙනවා. සඤ්ඤා රහිත වෙනවා’ කියලා.

79. ඉමේහි ඛෝ තේ භික්‌ඛවේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා උද්‌ධමාඝාතනිකා අසඤ්‌ඤීවාදා උද්‌ධමාඝාතනා අසඤ්‌ඤිං අත්‌තානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති අට්‌ඨහි වත්‌ථූහි. යේ හි කේචි භික්‌ඛවේ සමණා වා බ්‍රාහ්‌මණා වා උද්‌ධමාඝාතනිකා අසඤ්‌ඤීවාදා උද්‌ධමාඝාතනා අසඤ්‌ඤිං අත්‌තානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති සබ්බේ තේ ඉමේහේව අට්‌ඨහි වත්‌ථූහි ඒතේසං වා අඤ්‌ඤතරේන නත්‌ථි ඉතෝ බහිද්‌ධා. 

පින්වත් මහණෙනි, උද්ධමාඝාතනික අසඤ්ඤීවාදී වූ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් මරණින් මතු සඤ්ඤා රහිත වූ ආත්මයකින් යුතුවන බවට මතවාද ඉදිරිපත් කරන්නේ ඔය කරුණු අට මුල් කරගෙනයි. ඒ උද්ධමාඝාතනික අසඤ්ඤීවාදී වූ භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් යම් මතවාද මුල්කොට මරණින් මතු සඤ්ඤා රහිත ආත්මයක් ඇති බවට කරුණු කියනවා නම්, ඒ සියළු දෙනාම ඔය කරුණු අට තුළින් තමයි කියන්නට තියෙන්නේ. එක්කෝ ඒ කරුණුවලින් එකකින් තමයි. ඔයින් පිටස්තර කරුණකින් නම් නොවෙයි.

80. තයිදං භික්‌ඛවේ තථාගතෝ පජානාති. ....(පෙ).... යේහි තථාගතස්‌ස යථාභුච්‌චං වණ්‌ණං සම්‌මා වදමානා වදෙය්‍යුං. 

පින්වත් මහණෙනි, ඔය කාරණය තථාගතයන් වහන්සේ හොඳින් දන්නවා ....(පෙ).... තථාගතයන් වහන්සේගේ තිබෙන්නා වූ ඒ ගුණ මනාකොට කියනු කැමති නම් ඒ විදිහටයි කිව යුත්තේ.

81. සන්‌ති භික්‌ඛවේ ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා උද්‌ධමාඝාතනිකා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤීවාදා උද්‌ධමාඝාතනා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤිං අත්‌තානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති අට්‌ඨහි වත්‌ථූහි. තේ ච භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කිමාගම්‌ම කිමාරබ්‌භ උද්‌ධමාඝාතනිකා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤීවාදා උද්‌ධමාඝාතනා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤිං අත්‌තානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති අට්‌ඨහි වත්‌ථූහි? 

පින්වත් මහණෙනි, මරණින් මතු සඤ්ඤාව ඇත්තේත් නැති නැත්තේත් නැති ආත්මයක් තිබේය යන දෘෂ්ටි ඇති උද්ධමාඝාතනික නේවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤීවාදී ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් ඉන්නවා. ඔවුන් මරණින් මතු ආත්මය සඤ්ඤාව ඇත්තේත් නැති නැත්තේත් නැති බවට පත්වන්නේය යන දෘෂ්ටිය කරුණු අටකින් ඉදිරිපත් කරනවා. ඒ උද්ධමාඝාතනික නේවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤීවාදී භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් මරණින් මතු ආත්මය සඤ්ඤාව ඇත්තේත් නැති නැත්තේත් නැති බවට පත්වන්නේ යැයි අට වැදෑරුම් දෘෂ්ටි ඇතිව කරුණු ඉදිරිපත් කරන්නේ කුමකට පැමිණීමෙන්ද? කුමක් අරභයාද?

82. රූපී අත්‌තා හෝති අරෝගෝ පරම්මරණා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤීති නං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති අරූපී අත්‌තා හෝති අරෝගෝ පරම්මරණා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤීති නං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති රූපී ච අරූපී ච අත්‌තා හෝති අරෝගෝ පරම්මරණා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤීති නං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති නේවරූපී නාරූපී අත්‌තා හෝති අරෝගෝ පරම්මරණා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤීති නං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති අන්‌තවා අත්‌තා හෝති අරෝගෝ පරම්මරණා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤීති නං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති අනන්‌තවා අත්‌තා හෝති අරෝගෝ පරම්මරණා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤීති නං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති අන්‌තවා ච අනන්‌තවා ච අත්‌තා හෝති අරෝගෝ පරම්මරණා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤීති නං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති නේවන්‌තවා නානන්‌තවා අත්‌තා හෝති අරෝගෝ පරම්මරණා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤීති නං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. 

කෙනෙක් මෙහෙම කියනවා. ‘ආත්මය යනු රූපවත් දෙයක් මරණින් මතු නිත්‍ය වෙනවා. සඤ්ඤාව ඇත්තේත් නැති නැත්තේත් නැති බවට පත්වෙනවා’ කියලා. තව කෙනෙක් මෙහෙම කියනවා. ‘ආත්මය අරූපී දෙයක් මරණින් මතු ඇත්තේත් නැති නැත්තේත් නැති දෙයක් බවට පත්වෙනවා’ කියලා. තවත් කෙනෙක් මෙහෙම කියනවා. ‘ආත්මය රූපී වූත් අරූපී වූත් දෙයක්. මරණින් මතු සඤ්ඤාව ඇත්තේත් නැති නැත්තේත් නැති බවට පත්වෙනවා’ කියලා. තවත් කෙනෙක් මෙහෙම කියනවා. ‘ආත්මය රූපීත් නොවෙයි අරූපීත් නොවෙයි මරණින් මතු නිත්‍ය වෙනවා. සඤ්ඤාව ඇත්තේත් නැති නැත්තේත් නැති බවට පත්වෙනවා’ කියලා. කෙනෙක් මෙහෙම කියනවා. ‘ආත්මය යනු කෙළවරක් ඇති දෙයක් මරණින් මතු නිත්‍යය වෙනවා. සඤ්ඤාව ඇත්තේත් නැති නැත්තේත් නැති බවට පත්වෙනවා’ කියලා. තව කෙනෙක් මෙහෙම කියනවා. ‘ආත්මය කෙළවරක් නැති දෙයක් මරණින් මතු සඤ්ඤාව ඇත්තේත් නැති නැත්තේත් නැති දෙයක් බවට පත්වෙනවා’ කියලා. තවත් කෙනෙක් මෙහෙම කියනවා. ‘ආත්මය කෙළවරක් ඇත්තා වූත් කෙළවරක් නැත්තා වූත් දෙයක්. මරණින් මතු සඤ්ඤාව ඇත්තේත් නැති නැත්තේත් නැති බවට පත්වෙනවා’ කියලා. තවත් කෙනෙක් මෙහෙම කියනවා. ‘ආත්මය කෙළවරක් ඇත්තේත් නොවෙයි කෙළවරක් නැත්තේත් නොවෙයි මරණින් මතු නිත්‍ය වෙනවා. සඤ්ඤාව ඇත්තේත් නැති නැත්තේත් නැති බවට පත්වෙනවා’ කියලා.

83. ඉමේහි ඛෝ තේ භික්‌ඛවේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා උද්‌ධමාඝාතනිකා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤීවාදා උද්‌ධමාඝාතනා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤිං අත්‌තානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති අට්‌ඨහි වත්‌ථූහි. යේ හි කේචි භික්‌ඛවේ සමණා වා බ්‍රාහ්‌මණා වා උද්‌ධමාඝාතනිකා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤීවාදා උද්‌ධමාඝාතනා නේවසඤ්‌ඤීනාසඤ්‌ඤිං අත්‌තානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති සබ්බේ තේ ඉමේහේව අට්‌ඨහි වත්‌ථූහි. ඒතේසං වා අඤ්‌ඤතරේන නත්‌ථි ඉතෝ බහිද්‌ධා. 

පින්වත් මහණෙනි, ඒ උද්ධමාඝාතනික නේවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤීවාදී වූ ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් මරණින් මතු සඤ්ඤාව ඇත්තේත් නැති නැත්තේත් නැති ආත්මයක් ඇති බවට කරුණු කියන්නේ මේ දෘෂ්ටි අට තුළිනුයි. ඒ උද්ධමාඝාතනික නේවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤීවාදී වූ භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් මරණින් මතු සඤ්ඤාව ඇත්තේත් නැති නැත්තේත් නැති ආත්මයක් බවට පත්වෙනවාය යන්න උගන්වන්නේ යම් කරුණකින් නම් ඔවුන් සියල්ලන්ටම ඔය කරුණු අටෙන් තමයි උගන්වන්න තියෙන්නේ. එක්කෝ ඔය කරුණු අටෙන් එකකින්. ඔයින් පිටස්තර දෙයක් නම් නෑ.

84. තයිදං භික්‌ඛවේ තථාගතෝ පජානාති. ....(පෙ).... යේහි තථාගතස්‌ස යථාභුච්‌චං වණ්‌ණං සම්‌මා වදමානා වදෙය්‍යුං.

පින්වත් මහණෙනි, ඔය කාරණය තථාගතයන් වහන්සේ හොඳින් දන්නවා ....(පෙ).... තථාගතයන් වහන්සේගේ තිබෙන්නා වූ ඒ ගුණ මනාකොට කියනු කැමති නම් ඒ විදිහටයි කිවයුත්තේ.

85. සන්‌ති භික්‌ඛවේ ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා උච්‌චේදවාදා සතෝ සත්‌තස්‌ස උච්‌චේදං විනාසං විභවං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති සත්‌තහි වත්‌ථූහි. තේ ච භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කිමාගම්‌ම කිමාරබ්‌භ උච්‌චේදවාදා සතෝ සත්‌තස්‌ස උච්‌චේදං විනාසං විභවං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති සත්‌තහි වත්‌ථූහි? 

පින්වත් මහණෙනි, මරණින් මතු සත්වයාගේ පැවැත්මක් නැත යන දෘෂ්ටිය දරණ උච්ඡේදවාදී ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. සිටින්නා වූ සත්වයාගේ සම්පූර්ණ නොපැවැත්මත්, විනාශයත්, නැතිවීමත් මතවාද හතක් ඔස්සේ ඔවුන් උගන්වනවා. ඒ උච්ඡේදවාදී භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් සිටින්නා වූ සත්වයාගේ සම්පූර්ණ නොපැවැත්මත්, විනාශයත්, නැතිවීමත් මතවාද හතක් ඔස්සේ උගන්වන්නේ කුමකට බැසගෙනද? කුමක් අරභයාද?

86. ඉධ භික්‌ඛවේ ඒකච්චෝ සමණෝ වා බ්‍රාහ්‌මණෝ වා ඒවංවාදී හෝති ඒවංදිට්‌ඨි යතෝ ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා රූපී චාතුම්මහාභූතිකෝ මාතාපෙත්‌තිකසම්‌භවෝ කායස්‌ස භේදා උච්‌ඡිජ්‌ජති විනස්‌සති න හෝති පරම්මරණා එත්‌තාවතා ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා සම්‌මා සමුච්‌ඡින්‌නෝ හෝතීති. ඉත්‌ථේකේ සතෝ සත්‌තස්‌ස උච්‌චේදං විනාසං විභවං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. 

පින්වත් මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් ශ්‍රමණයෙක් හෝ බ්‍රාහ්මණයෙක් හෝ ඉන්නවා. ඔහු මෙවැනි මතයක් පවසන, මෙවැනි මතයක් දරණ කෙනෙක්. “භවත, මේ ආත්මය සතරමහා ධාතූන්ගෙන් හටගත් රූපමය එකක්. මව්පියන් නිසා හැදුණු දෙයක්. යම් කලෙක කය බිඳී යාමෙන් මරණින් මතු නොවෙයිද, විනාශ වෙයිද, භවත, එපමණකින්ම මේ ආත්මය මුළුමණින්ම විනාශ වෙලා යනවා” කියලා. මේ විදිහට සිටින්නා වූ ම සත්වයන්ගේ මුළුමණින්ම නැතිවීමත්, විනාශවීමත්, නොපැවැත්මත් ඇතැම් උදවිය උගන්වනවා.

87. තමඤ්‌ඤෝ ඒවමාහ. අත්‌ථි ඛෝ භෝ ඒසෝ අත්‌තා යං ත්‌වං වදේසි නේසෝ නත්‌ථීති වදාමි; නෝ ච ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා එත්‌තාවතා සම්‌මා සමුච්‌ඡින්‌නෝ හෝති. අත්‌ථි ඛෝ භෝ අඤ්‌ඤෝ අත්‌තා දිබ්‌බෝ රූපී කාමාවචරෝ කබළිංකාරාහාරභක්‌ඛෝ. තං ත්‌වං න ජානාසි න පස්‌සසි. තමහං ජානාමි පස්‌සාමි. සෝ ඛෝ භෝ අත්‌තා යතෝ කායස්‌ස භේදා උච්‌ඡිජ්‌ජති විනස්‌සති න හෝති පරම්මරණා එත්‌තාවතා ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා සම්‌මා සමුච්‌ඡින්‌නෝ හෝතීති. ඉත්‌ථේකේ සතෝ සත්‌තස්‌ස උච්‌චේදං විනාසං විභවං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. 

එතකොට ඔහුට වෙන කෙනෙක් මෙහෙම කියනවා. “භවත, ඔබ ඔය කියන ආත්මය තියෙනවා තමයි, ඒක නෑ කියන්නේ නෑ. එනමුත් භවත, ඔය ආත්මය එපමණකින් මුළුමණින්ම නැසී යන්නේ නෑ. භවත, වෙනත් දිව්‍ය වූ ආත්මයක් තියෙනවා, ඒකත් රූපවත්. කාමාවචර දෙව්ලොවටයි අයිති වන්නේ. ගොරෝසු ආහාර අනුභවයෙන් යුක්තයි. ඒ ආත්මය ගැන ඔබ දන්නේ නෑ. දකින්නෙත් නෑ. නමුත් ඒ ගැන මං දන්නවා වගේම දකිනවා. භවත, ඒ දිව්‍ය ආත්මය නම් කය බිඳී මරණින් මතු නැසී යනවා, විනාශ වෙනවා, පවතින්නේ නෑ. භවත, එපමණකින්මයි මේ ආත්මය මුළුමණින්ම විනාශ වෙන්නේ” කියලා මේ විදිහට සිටින්නා වූ ම සත්වයන්ගේ මුළුමණින්ම නැතිවීමත් විනාශවීමත්, නොපැවැත්මත්, ඇතැම් උදවිය උගන්වනවා.

88. තමඤ්‌ඤෝ ඒවමාහ. අත්‌ථි ඛෝ භෝ ඒසෝ අත්‌තා යං ත්‌වං වදේසි නේසෝ නත්‌ථීති වදාමි; නෝ ච ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා එත්‌තාවතා සම්‌මා සමුච්‌ඡින්‌නෝ හෝති. අත්‌ථි ඛෝ භෝ අඤ්‌ඤෝ අත්‌තා දිබ්‌බෝ රූපී මනෝමයෝ සබ්‌බංගපච්‌චංගී අහීනින්‌ද්‍රියෝ. තං ත්‌වං න ජානාසි න පස්‌සසි. තමහං ජානාමි පස්‌සාමි. සෝ ඛෝ භෝ අත්‌තා යතෝ කායස්‌ස භේදා උච්‌ඡිජ්‌ජති විනස්‌සති න හෝති පරම්මරණා එත්‌තාවතා ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා සම්‌මා සමුච්‌ඡින්‌නෝ හෝතීති. ඉත්‌ථේකේ සතෝ සත්‌තස්‌ස උච්‌චේදං විනාසං විභවං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති.

එතකොට ඔහුට වෙන කෙනෙක් මෙහෙම කියනවා. “භවත, ඔබ ඔය කියන ආත්මය තියෙනවා තමයි, ඒක නෑ කියන්නේ නෑ. එනමුත් භවත ඔය ආත්මය එපමණකින් මුළුමණින්ම නැසී යන්නේ නෑ. භවත, වෙනත් දිව්‍ය වූ ආත්මයක් තියෙනවා, ඒකත් සතර මහා ධාතූන්ගෙන් යුක්ත තමයි. නමුත් මනෝමයයි. ඒ වගේම සියළු අඟපසඟ තියෙනවා. ඉඳුරන් හොඳින් තියෙනවා. ඔබ ඒ ආත්මය දන්නේ නෑ. දකින්නෙත් නෑ. නමුත් මං ඒ ගැන දන්නවා. දකිනවා. භවත, ඒ මනෝමය (මනසින් හටගත්) ආත්මය නම් කය බිඳී මරණින් මතු නැසී යනවා, විනාශ වෙනවා, පවතින්නේ නෑ. භවත, එපමණකින්මයි මේ ආත්මය මුළුමණින්ම විනාශ වෙන්නේ” කියලා මේ විදිහට සිටින්නා වූ ම සත්වයන්ගේ මුළුමණින්ම නැතිවීමත්, විනාශවීමත්, නොපැවැත්මත් ඇතැම් උදවිය උගන්වනවා.

89. තමඤ්‌ඤෝ ඒවමාහ. අත්‌ථි ඛෝ භෝ ඒසෝ අත්‌තා යං ත්‌වං වදේසි නේසෝ නත්‌ථීති වදාමි; නෝ ච ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා එත්‌තාවතා සම්‌මා සමුච්‌ඡින්‌නෝ හෝති. අත්‌ථි ඛෝ භෝ අඤ්‌ඤෝ අත්‌තා සබ්‌බසෝ රූපසඤ්‌ඤානං සමතික්‌කමා පටිඝසඤ්‌ඤානං අත්‌ථංගමා නානත්‌තසඤ්‌ඤානං අමනසිකාරා අනන්‌තෝ ආකාසෝති ආකාසානඤ්‌චායතනූපගෝ. තං ත්‌වං න ජානාසි න පස්‌සසි. තමහං ජානාමි පස්‌සාමි. සෝ ඛෝ භෝ අත්‌තා යතෝ කායස්‌ස භේදා උච්‌ඡිජ්‌ජති විනස්‌සති න හෝති පරම්මරණා එත්‌තාවතා ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා සම්‌මා සමුච්‌ඡින්‌නෝ හෝතීති. ඉත්‌ථේකේ සතෝ සත්‌තස්‌ස උච්‌චේදං විනාසං විභවං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. 

එතකොට තව කෙනෙක් ඔහුට මෙහෙම කියනවා, “භවත, යම් ආත්මයක් ගැන ඔබ කියනවා නම්, ඒක තියෙනවා තමයි. ඒක නැතෙයි කියන්නේ නෑ. නමුත් භවත, ඔය ආත්මය එපමණකින්ම මුළුමණින්ම නැසිලා යන්නේ නෑ. භවත, වෙනත් ආත්මයකුත් තියෙනවා. සියළු රූප සඤ්ඤාවන් ඉක්මවා ගිහින් ගොරෝසු සඤ්ඤාවන් නැතිවීමෙන් නා නා සඤ්ඤාවන් මෙනෙහි නොකර ‘අනන්ත ආකාසය’ කියලා මෙනෙහි කිරීමෙන් ආකාසානඤ්චායතනයට පැමිණෙනවා. ඔබ මේ ගැන දන්නෙත් නෑ. දකින්නෙත් නෑ. නමුත් මං මේ ගැන දන්නවා, දකිනවා. භවත, ඒ ආත්මය නම් කය බිඳී මරණින් මතු නැසී යනවා, විනාශ වෙනවා, පවතින්නේ නෑ. භවත, එපමණකින්මයි මේ ආත්මය මුළුමණින්ම විනාශ වෙන්නේ” කියලා මේ විදිහට සිටින්නා වූ ම සත්වයන්ගේ මුළුමණින්ම නැතිවීමත්, විනාශවීමත්, නොපැවැත්මත් ඇතැම් උදවිය උගන්වනවා.

90. තමඤ්‌ඤෝ ඒවමාහ. අත්‌ථි ඛෝ භෝ ඒසෝ අත්‌තා යං ත්‌වං වදේසි නේසෝ නත්‌ථීති වදාමි; නෝ ච ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා එත්‌තාවතා සම්‌මා සමුච්‌ඡින්‌නෝ හෝති. අත්‌ථි ඛෝ භෝ අඤ්‌ඤෝ අත්‌තා සබ්‌බසෝ ආකාසානඤ්‌චායතනං සමතික්‌කම්‌ම අනන්‌තං විඤ්‌ඤාණන්‌ති විඤ්‌ඤාණඤ්‌චායතනූපගෝ. තං ත්‌වං න ජානාසි න පස්‌සසි. තමහං ජානාමි පස්‌සාමි. සෝ ඛෝ භෝ අත්‌තා යතෝ කායස්‌ස භේදා උච්‌ඡිජ්‌ජති විනස්‌සති න හෝති පරම්මරණා එත්‌තාවතා ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා සම්‌මා සමුච්‌ඡින්‌නෝ හොතීති. ඉත්‌ථේකේ සතෝ සත්‌තස්‌ස උච්‌චේදං විනාසං විභවං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති.

එතකොට තව කෙනෙක් ඔහුට මෙහෙම කියනවා, “භවත, යම් ආත්මයක් ගැන ඔබ කියනවා නම්, ඒක තියෙනවා තමයි. ඒක නැතෙයි කියන්නේ නෑ. නමුත් භවත, ඔය ආත්මය එපමණකින්ම මුළුමණින්ම නැසිලා යන්නේ නෑ. භවත, වෙනත් ආත්මයකුත් තියෙනවා. සියළු ආකාසානඤ්චායතනය ඉක්මවා යෑමෙන් ‘අනන්ත වූ විඤ්ඤාණය’ කියලා අරූප ධ්‍යාන වැඩීමෙන් විඤ්ඤාණඤ්චායතනයට පැමිණෙනවා. ඔබ මේ ගැන දන්නෙත් නෑ. දකින්නෙත් නෑ. නමුත් මං මේ ගැන දන්නවා, දකිනවා. ඒ ආත්මය නම් කය බිඳී මරණින් මතු නැසීයනවා, විනාශ වෙනවා, පවතින්නේ නෑ. භවත, එපමණකින්මයි මේ ආත්මය මුළුමණින්ම විනාශ වෙන්නේ” කියලා මේ විදිහට සිටින්නා වූ ම සත්වයන්ගේ මුළුමණින්ම නැතිවීමත්, විනාශවීමත්, නොපැවැත්මත් ඇතැම් උදවිය උගන්වනවා.

91. තමඤ්‌ඤෝ ඒවමාහ. අත්‌ථි ඛෝ භෝ ඒසෝ අත්‌තා යං ත්‌වං වදේසි න සෝ නත්‌ථීති වදාමි; නෝ ච ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා එත්‌තාවතා සම්‌මා සමුච්‌ඡින්‌නෝ හෝති. අත්‌ථි ඛෝ භෝ අඤ්‌ඤෝ අත්‌තා සබ්‌බසෝ විඤ්‌ඤාණඤ්‌චායතනං සමතික්‌කම්‌ම නත්‌ථි කිඤ්‌චීති ආකිඤ්‌චඤ්‌ඤායතනූපගෝ. තං ත්‌වං න ජානාසි න පස්‌සසි. තමහං ජානාමි පස්‌සාමි. සෝ ඛෝ භෝ අත්‌තා යතෝ කායස්‌ස භේදා උච්‌ඡිජ්‌ජති විනස්‌සති න හෝති පරම්මරණා එත්‌තාවතා ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා සම්‌මා සමුච්‌ඡින්‌නෝ හෝතීති. ඉත්‌ථේකේ සතෝ සත්‌තස්‌ස උච්‌චේදං විනාසං විභවං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. 

එතකොට තව කෙනෙක් ඔහුට මෙහෙම කියනවා, “භවත, යම් ආත්මයක් ගැන ඔබ කියනවා නම්, ඒක තියෙනවා තමයි. ඒක නැතෙයි කියන්නේ නෑ. නමුත් භවත, ඔය ආත්මය එපමණකින්ම මුළුමණින්ම නැසිලා යන්නේ නෑ. භවත, වෙනත් ආත්මයකුත් තියෙනවා. සියළු විඤ්ඤාණඤ්චායතනය ඉක්මවා යෑමෙන් ‘කිසිවක් නැත’ කියලා අරූප ධ්‍යාන වැඩීමෙන් ආකිඤ්චඤ්ඤායතනයට පැමිණෙනවා. ඔබ මේ ගැන දන්නෙත් නෑ, දකින්නෙත් නෑ. නමුත් මං මේ ගැන දන්නවා, දකිනවා. භවත, ඒ ආත්මය නම් කය බිඳී මරණින් මතු නැසී යනවා, විනාශ වෙනවා, පවතින්නේ නෑ. භවත, එපමණකින්මයි මේ ආත්මය මුළුමණින්ම විනාශ වෙන්නේ” කියලා මේ විදිහට සිටින්නා වූ ම සත්වයන්ගේ මුළුමණින්ම නැතිවීමත්, විනාශවීමත්, නොපැවැත්මත් ඇතැම් උදවිය උගන්වනවා.

92. තමඤ්‌ඤෝ ඒවමාහ. අත්‌ථි ඛෝ භෝ ඒසෝ අත්‌තා යං ත්‌වං වදේසි නේසෝ නත්‌ථීති වදාමි; නෝ ච ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා එත්‌තාවතා සම්‌මා සමුච්‌ඡින්‌නෝ හෝති. අත්‌ථි ඛෝ භෝ අඤ්‌ඤෝ අත්‌තා සබ්‌බසෝ ආකිඤ්‌චඤ්‌ඤායතනං සමතික්‌කම්‌ම සන්‌තමේතං පණීතමේතන්‌ති නේවසඤ්‌ඤානාසඤ්‌ඤායතනූපගෝ. තං ත්‌වං න ජානාසි න පස්‌සසි. තමහං ජානාමි පස්‌සාමි. සෝ ඛෝ භෝ අත්‌තා යතෝ කායස්‌ස භේදා උච්‌ඡිජ්‌ජති විනස්‌සති න හෝති පරම්මරණා එත්‌තාවතා ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා සම්‌මා සමුච්‌ඡින්‌නෝ හෝතීති. ඉත්‌ථේකේ සතෝ සත්‌තස්‌ස උච්‌චේදං විනාසං විභවං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති. 

එතකොට තවකෙනෙක් ඔහුට මෙහෙම කියනවා, “භවත, යම් ආත්මයක් ගැන ඔබ කියනවා නම්, ඒක තියෙනවා තමයි. ඒක නැතෙයි කියන්නේ නෑ. නමුත් භවත, ඔය ආත්මය එපමණකින්ම මුළුමණින්ම නැසිලා යන්නේ නෑ. භවත, වෙනත් ආත්මයකුත් තියෙනවා. සියළු ආකිඤ්චඤ්ඤායතනය ඉක්මවා යෑමෙන් ‘මෙයයි ශාන්ත, මෙයයි ප්‍රණීත’ කියලා අරූප ධ්‍යාන වැඩීමෙන් නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනයට පැමිණෙනවා. ඔබ මේ ගැන දන්නෙත් නෑ, දකින්නෙත් නෑ. නමුත් මං මේ ගැන දන්නවා, දකිනවා. භවත, ඒ ආත්මය නම් කය බිඳී මරණින් මතු නැසී යනවා, විනාශවෙනවා, පවතින්නේ නෑ. භවත, එපමණකින්මයි මේ ආත්මය මුළුමණින්ම විනාශ වෙන්නේ” කියලා මේ විදිහට සිටින්නා වූ ම සත්වයන්ගේ මුළුමණින්ම නැතිවීමත්, විනාශවීමත්, නොපැවැත්මත් ඇතැම් උදවිය උගන්වනවා.

93. ඉමේහි ඛෝ තේ භික්‌ඛවේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා උච්‌චේදවාදා සතෝ සත්‌තස්‌ස උච්‌චේදං විනාසං විභවං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති සත්‌තහි වත්‌ථූහි. යේ හි කේචි භික්‌ඛවේ සමණා වා බ්‍රාහ්‌මණා වා උච්‌චේදවාදා සතෝ සත්‌තස්‌ස උච්‌චේදං විනාසං විභවං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති සබ්බේ තේ ඉමේහේව සත්‌තහි වත්‌ථූහි ඒතේසං වා අඤ්‌ඤතරේන නත්‌ථි ඉතෝ බහිද්‌ධා.

පින්වත් මහණෙනි, ඒ උච්ඡේදවාදී ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඔය මතවාද හතෙන් තමයි සිටින්නා වූ ම සත්වයාගේ නැසී යාමත්, විනාශ වීමත්, නොපැවැත්මත් උගන්වන්නේ. පින්වත් මහණෙනි, ඒ උච්ඡේදවාදී ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් සිටින්නා වූ ම සත්වයාගේ නැසී යාමත්, විනාශ වීමත්, නොපැවැත්මත් උගන්වන්නේ යම් මතවාදවලින් නම් ඔවුන් සියළුදෙනාම මේ මතවාදවලින් තමයි කියාදෙන්නේ. එහෙම නැත්නම් මේවායින් එකකිනුයි. මෙයින් බාහිර දෙයක් නම් නෑ.

94. තයිදං භික්‌ඛවේ තථාගතෝ පජානාති. ....(පෙ).... යේහි තථාගතස්‌ස යථාභුච්‌චං වණ්‌ණං සම්‌මා වදමානා වදෙය්‍යුං.

පින්වත් මහණෙනි, ඔය කාරණය තථාගතයන් වහන්සේ හොඳින් දන්නවා ....(පෙ).... තථාගතයන් වහන්සේගේ තිබෙන්නා වූ ඒ ගුණ මනාකොට කියනු කැමති නම් ඒ විදිහටයි කිවයුත්තේ.

95. සන්‌ති භික්‌ඛවේ ඒකේ සමණබ්‍රාහ්‌මණා දිට්‌ඨධම්‌මනිබ්‌බානවාදා සතෝ සත්‌තස්‌ස පරමදිට්‌ඨධම්‌මනිබ්‌බානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති පඤ්‌චහි වත්‌ථූහි. තේ ච භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා කිමාගම්‌ම කිමාරබ්‌භ දිට්‌ඨධම්‌මනිබ්‌බානවාදා සතෝ සත්‌තස්‌ස පරමදිට්‌ඨධම්‌මනිබ්‌බානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති පඤ්‌චහි වත්‌ථූහි?

පින්වත් මහණෙනි, මේ ජීවිතයේදීම නිවන අත්දකිනවා යැයි මතවාද කියන දිට්ඨධම්ම නිබ්බානවාදී ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් සිටින්නා වූ ම සත්වයන්ගේ උතුම් දිට්ඨධම්ම නිබ්බානය මතවාද පහක් ඔස්සේ උගන්වනවා. ඒ දිට්ඨධම්ම නිබ්බානවාදී වූ භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් සිටින්නා වූ ම සත්වයා හට මෙලොවදීම දැක්ක හැකි උතුම් නිවන යැයි කියමින් මතවාද පහක් ඔස්සේ උගන්වන්නේ කුමකට බැසගෙනද? කුමක් අරභයාද?

96. ඉධ භික්‌ඛවේ ඒකච්චෝ සමණෝ වා බ්‍රාහ්‌මණෝ වා ඒවංවාදී හෝති ඒවංදිට්‌ඨි. යතෝ ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා පඤ්‌චහි කාමගුණේහි සමප්‌පිතෝ සමංගීභූතෝ පරිචාරේති එත්‌තාවතා ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා පරමදිට්‌ඨධම්‌මනිබ්‌බානං පත්‌තෝ හෝතීති. ඉත්‌ථේකේ සතෝ සත්‌තස්‌ස පරමදිට්‌ඨධම්‌මනිබ්‌බානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති.

පින්වත් මහණෙනි, මෙහි ඇතැම් ශ්‍රමණයෙක් හෝ බ්‍රාහ්මණයෙක් ඉන්නවා. ඔවුන් මෙවැනි මතයක් පවසන්නේ. “භවත, යම් කලෙක මේ ආත්මය රූප, ශබ්දාදී පංච කාම ගුණයෙන් පිනවමින් එහිම ඇලිලා, එහිම සතුටු කරනවාද, භවත, එපමණකින්මයි මේ ආත්මය මෙලොව දැක්ක යුතු උතුම් නිවනට පත්වෙන්නේ” කියලා. ඇතැම් කෙනෙක් ඔය විදිහට සිටින්නා වූ සත්වයා හට මෙලොවදී දැක්ක යුතු උතුම් නිවන කියලා උගන්වනවා.

97. තමඤ්‌ඤෝ ඒවමාහ. අත්‌ථි ඛෝ භෝ ඒසෝ අත්‌තා යං ත්‌වං වදේසි නේසෝ නත්‌ථීති වදාමි; නෝ ච ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා එත්‌තාවතා පරමදිට්‌ඨධම්‌මනිබ්‌බානං පත්‌තෝ හෝති. තං කිස්‌ස හේතු? කාමා හි භෝ අනිච්‌චා දුක්‌ඛා විපරිණාමධම්‌මා තේසං විපරිණාමඤ්‌ඤථාභාවා උප්‌පජ්‌ජන්‌ති සෝකපරිදේවදුක්‌ඛදෝමනස්‌සුපායාසා. යතෝ ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා විවිච්‌චේව කාමේහි විවිච්‌ච අකුසලේහි ධම්‌මේහි සවිතක්‌කං සවිචාරං විවේකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්‌පජ්‌ජ විහරති එත්‌තාවතා ඛෝ භෝ අයං අත්‌තා පරමදිට්‌ඨධම්‌මනිබ්‌බානං පත්‌තෝ හෝතීති. ඉත්‌ථේකේ සතෝ සත්‌තස්‌ස පරමදිට්‌ඨධම්‌මනිබ්‌බානං පඤ්‌ඤාපෙන්‌ති.

එතකොට තවකෙනෙක් ඔහුට මෙහෙම කියනවා. “භවත, ඔබ ඔය කියන ආත්මය තියෙනවා තමයි. ඒක මං නැතෙයි කියන්නේ නෑ. නමුත් භවත, මේ ආත්මය එපමණකින්ම මේ ජීවිතය තුළදී උතුම් නිවනට පත්වෙන්නේ නෑ. ඒකට හේතුව කුමක්ද? භවත, කාමයන් කියන්නේ අනිත්‍ය දෙයක්. දුක් දෙයක්. වෙනස්වන දහමට අයත් දෙයක්. ඔය කාමයන්ගේ විපරිණාමයෙන්, වෙනස් වීමෙන් තමයි සෝක, වැළපීම්, දුක්දොම්නස්, උපායාස හටගන්නේ. භවත, යම් කලෙක මේ ආත්මය කාමයන්ගෙන් වෙන්වෙලා අකුසල් දහමින් වෙන්වෙලා විතර්ක සහිත වූ විචාර සහිත වූ විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීති සුඛය ඇති පළමුවෙනි ධ්‍යානය උපදවාගෙන වාසය කරනවා නම් භවත, අන්න එපමණකින් තමයි මේ ආත්මය මේ ජීවිතයේදීම උතුම් නිවනට පත්වන්නේ. කියලා. ඇතැම් කෙනෙක් ඔය විදිහට සිටින්නා වූ සත්වයා හට මෙලොවදී දැක්ක යුතු උතුම් නිවන වශයෙන් උගන්වනවා.

1  |  2  |  3  |  4  |  5